Belirli bir hacime sahip olan sıvıların belirli bir şekli yoktur. Aynı zamanda öteleme hareketi yapabilen bu maddelere sıvı maddeler denir. Sıvı maddelerin molekülleri arasında büyük boşluklar bulunduğu için birbiri üzerinde kayarlar. Bu nedenden dolayı belirli bir şekilleri yoktur.
Sıvıların belli başlı özelliklerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
1-Yapışma (Adezyon) Kuvveti: Su ve cam gibi birbirinden farklı iki maddenin molekülleri arasında var olan ve bu iki maddenin birbirine yapışmasını sağlayan çekim kuvvetine yapışma kuvveti denir. Ellerinizi yıkadığınızda elinizin ıslak kalması ya da çay içtiğiniz bardağın altında su bulunduğunda bardağın çay tabağına yapışması gibi örnekleri verebiliriz.
2-Birbirini Tutma (Kohezyon) Kuvveti: Su ve su ya da yağ ve yağ gibi aynı madde molekülleri arasındaki çekim kuvvetine birbirini tutma kuvveti denir. Birbirini tutma kuvveti katı ve sıvılarda belirgin olarak görülürken gazlarda önemsenmeyecek kadar azdır.
Su birçok maddeyi ıslatırken bazı maddeleri ıslatmaz. Bu şekilde suyu sevmeyen maddelere hidrofobik (suyu sevmeyen) maddeler, su tarafından ıslatılan maddelere ise hidrofilik (suyu seven) maddeler denir. Bitki yaprakları suyu sevmeyen yapıya sahipken cam gibi maddeler suyu sever özelliktedir.
3-Yüzey Gerilimi: Su gibi sıvı maddelerde atomlar iç kısımda toplanmaya yönelirler. Dış tarafta daha az madde toplanmaya eğilimlidir. Bu da dış tarafta zar gibi bir kısmın oluşmasına neden olur. Kısaca yüzey gerilimi bir sıvının yüzey alanını artırmak için gereken enerji ya da iş olarak tanımlanır. Bir eleğin üstüne su dökülecek olursa eleğin deliklerini su damlaları kaplar. Bunun nedeni yüzey gerilimidir. Elek çırpılacak olursa su damlaları dökülür.
Suyun yüzey gerilimini düşüren ve onun çok kolay yayılmasını sağlayan maddelere ıslatma maddeleri denir. Deterjanlar böyle maddelerdir.
4-Kılcallık Etkisi: Sıvı maddelerin ince bir tüpte yükselmesine kılcallık etkisi denir. Kılcallık etkisine en güzel örneği kağıt havlularda görürüz. Elimiz ıslakken kağıt havluya elimizi sildiğimizde havlunun içerisindeki kılcal boru şeklindeki yapılar suyu emer.
LÜTFİ ŞAHİN
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder