CANLILAR İLE CANSIZLAR ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR?

Çevremize baktığımız zaman bir çok varlığın bulunduğunu görürüz. Toprak, vazo, koyun, köpek, dolap, masa vb bir çok varlığı görebiliriz. Bu varlıklardan bir kısmı cansızdır, bir kısmı ise canlıdır. Canlı bir varlığı cansızlardan arayan 7 özellik vardır. Bu özellikleri taşıyan varlıklara canlı varlıklar deriz, taşıyamayanlar cansız varlıklardır. Bu özellikler şunlardır:
        1-Beslenme
        2-Boşaltım
        3-Büyüme
        4-Hareket etme
        5-Uyartıları alma ve uyartılara tepki verme
        6-Üreme
        7-Solunum yapma
        1-Beslenme: Bütün canlılar yaşayabilmek için beslenmek zorundadırlar. Bitkiler kendi besinlerini  kendileri üretirler. İnsanlar ve hayvanlar besinlerini bitkilerden ve diğer hayvanlardan sağlarlar.
        2-Boşaltım: Bütün canlılar vücutlarında biriken atık maddeleri dışarıya atmak zorundadırlar. İnsanlar ve hayvanlar bunu böbrek ve benzeri organlarla yaparlar. Bitkilerin boşaltım organları yapraklarıdır. Yaprakları vasıtasıyla bitkiler fazla olan suyu terleyerek dışarı atarlar. Ayrıca yapraklarında biriken artık maddeler sonbaharda yapraklarını dökmeleriyle beraber dışarı atılmış olur.
        3-Büyüme: Bütün canlılar yaşamlarında büyürler. Hayvanlar ve insanların büyümeleri yaşamlarının bir bölümünde olurken bitkilerin büyümeleri yaşamları boyunca sürer.
        4-Hareket Etme: Bütün canlılar hareket eder. Hayvanların hareketleri belirgindir. Bitkilerde hareket ederler, ancak bitkilerin hareketini gözlemlemek için uzun bir zamana ihtiyaç vardır. Örneğin bazı bitkilerin  çiçeklerini gündüz açıp akşam kapatmaları, ay çiçeklerinin Güneş'e doğru yönelmeleri, sarmaşıkların bir yüzeye tutunmaları gibi.
        5-Uyartıları Alabilme ve Uyartılara  Tepki Verme: Canlıların çevrelerinde meydana gelen değişikliklere uyartı denir. Canlılar uyartıları alıp tepki verirler. Örneğin: farelerin kedileri görünce kaçmaya başlamaları gibi.
        6-Üreme: Büyüyüp belli bir olgunluğa ulaşan bütün canlılar nesillerini devam ettirmek için ürerler ve kendilerine benzer canlılar meydana getirirler.
        7-Solunum Yapma: Canlılar besinlerden enerji elde etmek için solunum yapmak zorundadırlar. Dışarıdan oksijen alırlar ve dışarıya karbondioksit verirler. İnsanlar ve hayvanlar solunumu akciğerlerle yada benzeri organlarla yaparlar. Bitkiler ise solunum işini yapraklarıyla yaparlar.
LÜTFİ ŞAHİN