MUTASYON TİPLERİ NELERDİR?

        Yeme iç güdüsü insanoğlunun yeni bölgelere taşınmasına neden olmuştur. Bir kısımın olduğu bölgede etken yiyecek maddesi buğday iken, diğer bir bölgedeki etken yiyecek maddesi yulaf veya pirinç olmuştur.
        Diyebilirsiniz ki insanların yeni alanlara göç etmelerine neden sadece yeme iç güdüsü müydü? Tek neden bu değildi belki, ama en temel neden buydu...isterseniz  çocuklarınızın sınıflarına girin ve tarih şeridine bir bakın; göreceğiniz şeylerden birisi de bir çağın değişmesine neden olan kavimlerin göçü ifadesidir. Kavimlerin göçünün en önemli sebebi ise yeteri kadar olmayan yiyecektir. Ama zaman içerisinde bu yeteri kadar ifadesi aynı zamanda çeşitlilik bakımından da önem arz etmiştir. Daha değişik yiyecekler bulma, daha değişik ve kolay yaşamı sağlayacak ortamları yaşama...
        Ama gün geldi Dünya'nın sahip olduğu arazi miktarı, üzerinde yaşayan insan neslini beslemeye yetmedi. Bunun için çözümler arayan ulusların bir kısmı kendisini bilime verdi ve bir kısmı da sömürge araziler bulmaya çalıştı...ilk zamanlarda yeterli olan organik gübrelemeyi, sanayileşme ile beraber inorganik gübreleme takip etti. Bunlar yetmedi ve besinlerin üzerinde yer alan ve onların matematiğini ifade eden genetik yapı ile oynandı. Bu genetik yapıda meydana getirilmeye çalışılan ifade yüzlerce yıl boyunca süpernova yıldızlarının etkisiyle canlılarda oluşturulmuştur.
        Evet DNA içerisinde meydana getirilen bu yapısal değişikliklere genel olarak bir isim verilmiş ve bu ismin adı da mutasyon olmuştur. Normal şartlar altında her hangi bir etki oluşturulmadan mutasyon denilen ifade her bir milyon hücrede yaklaşık bir gende meydana gelmektedir. Bu değişiklikler aynı zamanda yeni oluşan hücrelere de aktarılmaktadır. Mutasyonlar gen havuzunda çeşitlilik sağlar, aynı zamanda fenotipik değişikliklere neden olur.
        Genel olarak mutasyonlar dört tipe ayrılmıştır. Bunlar ve özellikleri kısaca şöyledir:
        1-Nükleotid yer değiştirmesi:  Yanlış baz eşleşmesi sonucu oluşur, önemli bir hasara neden olmaz.
        2-Çerçeve kaydırma mutasyonları: DNA baz çiftlerinden bir veya iki baz çiftinin eklenmesi yada silinmesi sonucu oluşur, büyük sorunlar oluşturan bir mutasyon tipidir.
        3-Silinme tipi mutasyon: DNA da meydana gelen kesiler sonucu oluşur, çerçeve kaydırma mutasyonlarına neden olabilirler.
        4-İnsersiyon (Sokulma): Transpozon DNA 'larının entegrasyonu sonucu gen yapısının değişmesidir.
        Mutasyonlar sonucu genellikle iki olaydan birisi meydana gelir:
        -Hatalı okuma mutasyonları: Bir aminoasitin başkası ile değişmesine neden olur, fenotipte değişiklik olmayabilir.(sessiz mutasyon)
        -Okumama mutasyonları: İnaktif protein oluşumu görülür, fenotipte değişiklikler oluşur.
        Ama ne gariptir ki insan nesli rahat yaşam için bu tip bitki ve hayvan genlerinin değiştirmeleri sonucu kendisi de zorluk yaşamış ve böyle giderse de daha da yaşayacak gibi görünmektedir. Gen yapısı değiştirmiş canlıları yiyen insanlarında zarar gördükleri bugün kabul edilmektedir. Aslında Dünya daha milyarlarca insana daha bakabilir, ama önemli olan her şeyin dengeli bir biçimde tüketiminin yapılmasıdır. Sağlıklı bir gelecek için hep beraber düşünceli yaşamalıyız...


LÜTFİ ŞAHİN