İNSANDA DOLAŞIM SİSTEMİ

İnsan ihtiyaç duyduğu enerji için oksijene ve besine ihtiyaç duyar. Bunun için özelleşmiş bir sistem görev yapar. Bu sistemin adı dolaşım sistemidir.
        Dolaşım sistemi sayesinde hücrelere hem oksijen hem de besin taşınır. Aynı zamanda ortaya çıkan karbondioksitin ve artık maddelerin atılması sağlanır.
        Dolaşım sisteminde dört kısımdan söz etmek mümkündür. Bunlar:
        1-Kalp
        2-Kan
        3-Damarlar
        4-Lenf ve lenf damarları
        İnsanda bulunan kalp dört odacıklıdır. İki kulakçık ve iki karıncık yer alır. Kalbin üst kısmında kulakçıklar, alt kısmında karıncıklar bulunur. Kalbin sol tarafında daima temiz kan, sağ tarafında kirli kan bulunur.
        Kan iki ögeden meydana gelir. Bunlar:
        A-Kan Hücreleri: 3 tip kan hücresi vardır. Bunlar:
        -Alyuvarlar; Oksijeni taşıyan hücrelerdir. Yapısında yer alan hemoglobinden dolayı kırmızı renklidir.
        -Akyuvarlar; Vücudun askerleridir. Vücudu mikroplara karşı korur.
        -Trombositler  (Kan pulcukları); Kanın pıhtılaşmasını sağlar. Bir yerimiz kanadığında orada pıhtılaşmayı sağlar.
        B-Plazma: Büyük oranda su, proteinler, amino asitler ve değişik besin maddelerinden oluşur.
        Damarlar 3 kısımda incelenir. Bunlar:
        A-Atardamarlar; Akciğer atardamarı hariç bütün atardamarlar temiz kan taşır. Akciğer atardamarı kirli kan taşır.
        B-Toplardamarlar; Akciğer toplardamarı hariç bütün toplardamarlar kirli kan taşırlar. Akciğer toplardamarı temiz kan taşır.
        C-Kılcaldamarlar; Dokulara kanın ulaşmasını sağlar.
        Lenf sıvısı ve damarları dolaşım sisteminden bağımsızdır.
        Dolaşım sisteminde iki tip dolaşım vardır. Bunlar;
        A-Küçük  Kan Dolaşımı; Kalbin sağ karıncığından gelen kirli kan akciğer atardamarı ile akciğerlere gelir. Burada temizlendikten sonra akciğer toplardamarı ile kalbin sol kulakçığına gelir. Kanın bu şekilde temizlenmesinde kullanılan dolaşım yolu küçük kan dolaşımı olarak adlandırılır.
        B-Büyük Kan Dolaşımı; Kalbin sol karıncığından çıkan temiz kan tüm vücudu dolaştıktan sonra kirlenmiş bir halde sağ kulakçığa gelir. Bu şekilde kanın tüm vücuda dağılması olayı büyük kan dolaşımı adıyla adlandırılır.
        Dikkat edilecek hususlardan birisi kalbin sağ tarafında kirli kan, sol tarafında temiz kan bulunur. Bir başka önemli husus ise kalpte sağ kulakçıktan sağ karıncığa ve sol kulakçıktan sol karıncığa tek yönlü olmak üzere kapakçıklar yer alır. Asla temiz kan ile kirli kan birbirine karışmaz.
LÜTFİ ŞAHİN